Eerste keer een ballonvaart in Melbourne: wat mensen niet verwachten

Mijn wekker ging om 3:45 uur ’s ochtends en mijn eerste gevoel was diepe spijt. Donker buiten, koude lucht die door het hotelraam naar binnen kroop, en een bevestigingsberichtje op mijn telefoon. Als je een eerste keer ballonvaart in Melbourne boekt, verwacht je niet hoe onromantisch de start van de ochtend eigenlijk is. Je staat te rillen in een hotelhal of een donkere parkeerplaats met twintig vreemden die allemaal een wegwerpflat white vasthouden en je afvraagt of je een dure fout hebt gemaakt.

De meeste reizigers dromen van een moeiteloze vlucht boven een gouden hemel met zachte klassieke muziek op de achtergrond. De werkelijkheid is luider, aards, warmer en veel fysieker dan de foto’s op Instagram doen vermoeden. Tussen het oorverdovende gebrul van vloeibaar propaan, de geur van nat gras bij zonsopgang en dat rare gevoel van geen wind op je gezicht terwijl je duizenden meters boven het CBD zweeft, is dit alles wat niemand je vertelt voor je eerste vlucht.

De harde waarheid over de vroege wekker en het gokspel met het weer

Een ballonvaart hangt volledig af van de grillen van Moeder Natuur. Melbourne staat bekend om het gooien van vier seizoenen in één middag, maar bij zonsopgang is de lucht meestal het kalmst. Die stabiliteit is de reden dat de starttijden zo vroeg zijn. Vlieg je in juni? Dan ontmoet je elkaar misschien om 5:45 uur. Vlieg je in december? Dan kun je rekenen op een starttijd rond 4:15 uur, wanneer de vogels nog niet eens wakker zijn.

De piloot besteedt uren voordat jij arriveert aan het bestuderen van windschering, wolkenbasis en temperatuurinversies. Soms rijden jullie naar een leeg sportveld in Richmond of een park bij Yarra Bend, om vervolgens twintig minuten te wachten terwijl de bemanning een klein heliumfeestballonnetje in het donker oplaat. Iedereen staart omhoog naar dat kleine stipje met een zaklamp erop gericht, terwijl ze volgen waar de wind het heen blaast. Als je wilt weten waarom zoveel vluchten worden geannuleerd, leggen de weersomstandigheden voor ballonvaren in Melbourne uit hoe precair de marges zijn waar piloten elke dag mee te maken krijgen.

Annuleringen gebeuren. Ze gebeuren vaak, en een piloot annuleert een vlucht vijf minuten voor de start als een front sneller doorkomt dan de weersvoorspelling van het Bureau of Meteorology. Het doet zeer als je voor zonsopgang opstaat. Toch is het beter om op de grond te staan en te wensen dat je in de lucht was, dan om in de lucht te zweven en te wensen dat je op de grond stond.

Het lanceerveld is een werkplaats, geen lounge

Mensen gaan ervan uit dat je op een keurig gazon stapt, een klein houten trapje op klimt en thee drinkt terwijl de bemanning het zware werk doet. Niets is minder waar. Je stapt op nat gras dat direct je canvas schoenen doorweekt. De grondploeg rolt een enorme lap ripstop-nylon uit die meer dan 300 kilo weegt en zich over 70 meter beslagen gras uitstrekt.

Dan komt het lawaai. Grote benzine-aangedreven ventilatoren starten met een oorverdovend geronk en blazen koude lucht in de ballon om hem op te blazen als een reusachtige holle walvis. Het geluid weerkaatst tegen nabijgelegen huizen. Je ruikt twee-takt uitlaatgassen, natte aarde en vochtig doek. Als je laat blijken dat je wilt helpen, zal de grondploeg je graag een riem aanreiken of vragen om de opening van de ballon open te houden.

Dan gaat de brander aan. Die eerste vuurstraal in de koude ballon doet iedereen schrikken. Vloeibaar propaan schiet onder hoge druk uit de dubbele branders en verandert in een zes voet hoge oranje vlam met een geluid als een straalmotor die stationair draait in je oor. Het duurt ongeveer twaalf minuten voordat de lucht in de ballon warm genoeg is om het rieten mandje rechtop te laten staan.

Warmte, stilte en de volledige afwezigheid van wind

Zodra je over de rand van de mand klimt, zijn er geen deuren of poortjes. Je zet je voet in de uitgesneden voetafdrukken in het rieten weefsel en klautert onhandig over de rand. Het is allesbehalve elegant. Als je strakke jeans draagt, zul je direct spijt krijgen van je kledingkeuze.

De klim van het gras is zo soepel dat de meeste mensen niet eens doorhebben dat ze zijn opgestegen tot ze naar beneden kijken en de bemanning zien zwaaien vanaf vijftig voet onder hen. Er is geen misselijk gevoel. Als mensen vragen of een ballonvaart in Melbourne eng of ontspannend is, zeg ik dat de vlucht zelf geen van de duizeligheid geeft die je op een achtbaan of bij een balkonrand voelt. Omdat je precies met de snelheid van de wind beweegt, voel je geen wind op je huid. Een brandende kaars in de mand zou branden met een rechte, flikkerloze vlam.

Wat eerste-timers verrast, is de stralende hitte van boven. Elke keer dat de piloot de brander opent om hoogte te houden, wordt je hoofd gebombardeerd met intense warmte. Je voeten kunnen koud zijn op de rieten vloer, maar de kruin van je hoofd voelt alsof hij onder een industriële terrasverwarmer rust. Als je lang bent, wordt dit na veertig minuten oncomfortabel.

Het contrast tussen het inschakelen van de brander en het uitschakelen is surrealistisch. Eén seconde heb je een brullende straalmotor die je borstkas doet trillen, en het volgende moment zweef je in doodse stilte boven Collingwood of South Yarra. Je hoort honden blaffen in achtertuinen 2.000 voet lager. Je hoort melkwagens achteruitrijden en het verre geluid van een ochtendtram die bij Bridge Road de hoek om gaat naar Church Street.

Realiteiten voor eerste-timers: wat je verwacht vs. wat er gebeurt

De kloof tussen verwachting en werkelijkheid bij een eerste ballonvlucht is groter dan de meeste reizigers beseffen. Dit is hoe de belangrijkste elementen naast elkaar staan:

Dat detail over de landingsplek verrast bijna iedereen. Ballonnen hebben geen stuur. De piloot kan alleen de hoogte regelen door windstromen op verschillende hoogtes te benutten. Dat betekent dat elke landing een geïmproviseerde oefening is om een open groen vlak te vinden stroomafwaarts van de stad.

De landing: het kan een zachte aanraking zijn of een hobbelige glijpartij

Piloten zijn trots op staande landingen waarbij de mand zo zacht de grond raakt dat je bijna geen druppel water morst. Maar soms neemt de wind dicht bij de grond toe en dan wordt het levendig. Voor de landing doorloopt de piloot de verplichte landingsprocedure: achterwaarts staan, de interne handgrepen vastgrijpen, knieën buigen en je rug stevig tegen de gepolsterde rieten wand leunen.

Als de wind harder waait dan acht knopen, komt de mand niet zomaar neer. Hij botst, glijdt over het gras en kantelt vaak op zijn kant terwijl de leeglopende ballon hem nog tien of vijftien meter meesleept. Mensen gillen, lachen dan hysterisch als ze beseffen dat iedereen veilig in de gepolsterde compartimenten zit. Je benen vangen de klap op als schokdempers.

Dit gebeurt direct na de landing:

• Het inklappen van de ballon: de bovenste scheurlijn wordt getrokken, waardoor hete lucht ontsnapt en de enorme nylon ballon in een enorme hoop op het gras valt.
• Het leeglopen: passagiers worden vaak gevraagd om op de gevallen ballon te lopen in sokken om de laatste warme lucht eruit te persen.
• Het opvouwen: de bemanning rolt de enorme stofcilinder op in een reusachtige canvas zak, een klus die vier of vijf volwassenen vereist die hun hele lichaamsgewicht erop zetten.
• Het tillen van de trailer: iedereen helpt om de zware rieten mand op de achterkant van de retrieval-trailer te tillen voordat ze in de passagiersbus stappen.

Als je liever toekijkt terwijl de bemanning werkt en ondertussen koffie drinkt, kan dat ook. De meeste mensen helpen gewoon mee omdat het opvouwen van een ballon met een inhoud van 400.000 kubieke voet vreemd genoeg leuk is na het zweven boven de wolken.

Inpakken en waarom de champagneontbijt anders smaakt

Als alle spullen veilig op de trailer staan, is het ongeveer 7:30 uur. Melbourne begint net verstopt te raken met ochtendverkeer. Je zit in de bus op weg terug naar het hotel en ziet kantoormedewerkers haastig naar Flinders Street Station lopen met gefronste wenkbrauwen, papieren bekers en paraplu’s in de hand. Je voelt je absurd superieur. Terwijl zij nog op snooze drukten, zweefde jij boven het MCG en zag je de zonsopgang weerspiegelen in de glazen torens langs de Yarra.

De traditie om na een vlucht champagne te drinken gaat terug tot het laat-18e-eeuwse Frankrijk. Boeren waren toen doodsbang als vreemde rookende objecten uit de hemel op hun land daalden, in de veronderstelling dat het demonen of vijandelijke invasies waren. Piloten droegen champagne bij zich om te bewijzen dat ze onschuldige mensen waren en om hun excuses aan te bieden voor het vertrappelen van hun gewassen. Tegenwoordig bewaren operators in Melbourne deze traditie met een buffetontbijt en bubbels op de landingsplek of in een nabijgelegen hotelrestaurant.

Roereieren, knapperig spek en zwarte thee smaken nooit zo goed als wanneer je drie uur in de kou hebt gestaan en geholpen hebt om een modderige mand van een veld in Albert Park te tillen.

Veelgestelde vragen over een eerste keer ballonvaart in Melbourne

De kern

Een vlucht bij zonsopgang boven de hoofdstad van Victoria is rommelig, luidruchtig en lichamelijk veeleisend op manieren die reisbrochures zelden vermelden. De beloning is echter ongeëvenaard. Het zien oplichten van de kustlijn van Port Phillip in zachte roze tinten terwijl de straten beneden langzaam tot leven komen, is elke seconde van dat vroege alarm waard. Zet je wekker, neem een extra laag voor je hoofd mee en laat je onberispelijke sportschoenen in het hotelkastje liggen.

Lees meer over hot air balloon melbourne.